गर्मी मौसममा के खाने ? स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूको सुझाव

काठमाडौं- गर्मी याममा तापक्रम बढ्दा शरीरमा धेरै प्रभाव पर्छ। अत्यधिक पसिना आउने, डिहाइड्रेशन हुने, पेट गडबडी हुने जस्ता समस्या गर्मीमा सामान्य मानिन्छ।

यस्ता समस्याबाट बच्नको लागि आहारमा विशेष ध्यान दिनु अत्यन्त जरुरी हुन्छ। स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार गर्मीमा सही खानपानले मात्र शरीरलाई चिसो राख्न, ऊर्जा दिन र स्वास्थ्य समस्याबाट जोगिन मद्दत गर्छ।

१. पानी र तरल पदार्थको अधिक सेवन
गर्मीमा शरीरमा पानीको कमी हुन सक्छ, जसलाई डिहाइड्रेशन भनिन्छ। यसबाट जोगिन दिनभरि प्रशस्त पानी पिउनु पर्छ। साथै नरिवल पानी, बेलको जुस, तरबूजको रस, कागती पानी, ओआरएस जस्ता तरल पदार्थ सेवन गर्दा शरीरमा इलेक्ट्रोलाइट सन्तुलन कायम रहन्छ।

२. फलफूलको नियमित सेवन
फलफूल विशेष गरी पानीको मात्रा बढी भएका फलहरू गर्मीमा निकै उपयोगी हुन्छन्। जस्तै, तरबूजा, खरबूजा, आँप, आँपको आम्बा (कच्चा आँप), कागती, स्ट्रबेरी, नासपाती आदि। यी फलहरूले शरीरलाई चिसो बनाउँछन् र भिटामिन सी जस्ता पोषक तत्त्व आपूर्ति गर्छन्।

३. हल्का र सजिलै पच्ने खाना
गर्मीमा भारी र मसालेदार खाना पचाउन गाह्रो हुन्छ। त्यसैले हल्का र साधारण खाना जस्तै खिचडी, दलिया, उबालेको तरकारी, दही मिसाएर बनाइएको भोजन खाने सल्लाह दिइन्छ। यी खानाले पेटमा अतिरिक्त ताप सिर्जना हुँदैन र पाचन प्रणाली सन्तुलित रहन्छ।

४. दही र दहीबाट बनेका परिकार
दही, लस्सी, मठा आदि गर्मीमा अत्यन्त लाभकारी हुन्छन्। दहीले शरीरमा चिसोपन ल्याउँछ र पाचन तन्त्रलाई बलियो बनाउँछ। साथै, दहीमा पाइने प्रोबायोटिक्सले पेटका राम्रा ब्याक्टेरिया सक्रिय गराउँछन्।

५. हरियो सागसब्जी र सलाद
गर्मीमा ताजा र हरियो सागसब्जी र सलाद खानु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। सलादमा काँक्रो, गाजर, मुला, टमाटर, काँचो प्याज आदि मिसाएर खाने गर्दा शरीरलाई पानीको मात्रा मिल्छ र भिटामिन, मिनरल्सको आपूर्ति हुन्छ।

६. तातो र तेलिलो खाना कम गर्नु
गर्मीमा बेसारयुक्त, अत्यधिक मसलेदार तथा तेलिलो खाना सकेसम्म कम सेवन गर्नु राम्रो हुन्छ। यस्ता खानाले शरीरमा तातोपन बढाउँछ र छालामा समस्या तथा पेट गडबडी जस्ता समस्या निम्त्याउँछ।

७. अत्यधिक चिनी र कृत्रिम पेय पदार्थबाट टाढा
कोल्ड ड्रिंक, सोडा, बोतलको जुसहरूमा अत्यधिक चिनी हुन्छ, जसले शरीरलाई क्षणिक राहत दिन सक्छ तर दीर्घकालीन रूपमा डिहाइड्रेशन र मोटोपन निम्त्याउँछ। तसर्थ, प्राकृतिक जुस वा घरमै बनाएको शीतल पेय पिउनु उपयुक्त हुन्छ।

स्वास्थ्य विज्ञहरूको भनाइ
पछिल्लो समय गर्मीको तापक्रम लगातार बढ्दै गइरहेको हुँदा स्वास्थ्य विज्ञहरू पानीको बोतल सधैं साथमा राख्न सुझाव दिन्छन्। साथै, लामो समय घाममा नबस्न, हल्का र सेतो रङको कपडा लगाउन र दैनिक आहारमा पानीयुक्त खाना समावेश गर्न सल्लाह दिन्छन्।