काठमाडौं- नेपालमा दिनहुँ लाखौँ मानिस सुर्तीजन्य पदार्थ (चुरोट, खैनी, गुटखा, सुपारी आदि) सेवन गर्छन्। स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार, प्रत्येक वर्ष हजारौँ नेपालीको मृत्यु सुर्तीको कारण हुन्छ।
अझै पनि धेरैले यसलाई सामान्य बानी ठान्छन्। तर, चिकित्सकीय अनुसन्धान, मानसिक अध्ययन, पारिवारिक मूल्य, सामाजिक दायित्व र आर्थिक यथार्थलाई हेर्दा — सुर्ती त्याग गर्नु जीवन बचाउने कार्य हो।
यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ- सुर्ती किन छोड्नुपर्छ भन्ने १०० ठोस र प्रभावकारी कारणहरू:
१. स्वास्थ्यमा पर्ने प्रत्यक्ष असर (२५ कारण)
- फोक्सोको क्यान्सरको प्रमुख कारक
- मुटु रोगको जोखिम ३ गुणा बढी
- दम र एलर्जीको मुख्य स्रोत
- उच्च रक्तचाप
- मस्तिष्कघात को सम्भावना
- किड्नी फेल हुने खतरा
- आँखा कमजोर, दृष्टिदोष
- छालाको बुढ्यौली संकेत
- मुखको दुर्गन्ध
- पेटमा अल्सर
- पाचन समस्याहरू
- महिलामा गर्भपतन र बाँझोपन
- पुरुषमा नपुंसकता
- सुन्ने शक्ति घटाउने
- हड्डी कमजोर
- दाँत पहेँलो र झर्ने सम्भावना
- टाउको दुख्ने, मिर्गाैला दुख्ने
- क्यान्सरबाट बाँच्ने दर घटाउने
- शल्यक्रियाको घाउ ढिलो निको
- श्वासप्रश्वास असहज हुने
- रगतमा अक्सिजनको मात्रा घट्ने
- दम बढाउने
- कोरोना जस्ता महामारीमा बढी जोखिम
- नसा सम्बन्धी समस्याहरू
- छालामा डाँठ, झिल्ली, कोठी आदि
२. मानसिक र भावनात्मक असर (२० कारण)
- तनाव घटाउँछ भन्ने भ्रम, तर बढाउँछ
- डिप्रेशन गहिरो बनाउने
- बेचैनी र छटपटी
- आत्मग्लानि र अपराधबोध
- ध्यान केन्द्रित गर्न नसकिने
- निद्रा गडबड
- कुरा बिर्सने बानी
- नकारात्मक सोचको विकास
- झर्को, रिस उठ्ने प्रवृत्ति
- आफन्तसँगको टाढिने भावना
- नशा नसकेकोमा आत्मदोष
- आत्मबल कमजोर
- सामाजिक डर
- निर्णय क्षमतामा असर
- मानसिक रोगको जोखिम
३. आर्थिक असर (१५ कारण)
- दैनिक १००-२०० खर्च ⇒ वार्षिक लाखौँ
- बचत गर्न सकिँदैन
- उपचार खर्च चर्को
- दन्त उपचार महँगो
- रोग लागेपछि औषधिमा महिनौँ खर्च
- बीमा कम्पनीले झन्झट गर्छ
- रिटायरमेन्टको तयारी गडबड
- कर्जा तिर्न नसक्ने अवस्था
- कामको उत्पादकत्व घट्छ
- सरसफाइ र स्वास्थ्यमा दोहोरो खर्च
- महँगो नशा ⇒ तलबको ठूलो हिस्सा जानु
- लगानी गर्न नसकिने
- बालबालिकाको भविष्यमा असर
- जागिर गुम्ने सम्भावना
- बहिष्कृत उपभोक्ता बन्ने डर
पारिवारिक असर (१५ कारण)
- बच्चामा नराम्रो असर
- गर्भवती महिलाका लागि घातक
- पारिवारिक कलहको प्रमुख कारण
- सम्बन्धमा टाढापन
- श्रीमान–श्रीमतीबीच अविश्वास
- बच्चाले अनुकरण गर्न सक्छ
- नानीहरूको स्वास्थ्य बिग्रन्छ (Passive Smoking)
- परिवारको मनोबल कमजोर हुन्छ
- अभिभावकत्वमा कमी
- पारिवारिक खर्च बढ्छ
- वृद्ध अभिभावकलाई असर
- विवाहित जीवनमा समस्या
- परिवारको सामाजिक छवि बिग्रिन्छ
- आपसी स्नेह र विश्वास गुम्छ
- मातापिता चिन्तित
५. सामाजिक, कानुनी र नैतिक कारण (१५ कारण)
- सार्वजनिक स्थानमा निषेध
- विद्यालय, कार्यालय, बसपार्कमा अपमान
- साथी, समाज टाढिन्छन्
- सामाजिक आलोचना
- जागिरका लागि समस्या
- अरूलाई असर गर्ने (प्यासिभ स्मोकिंग)
- बदनाम हुने सम्भावना
- असल नागरिकको छवि गुम्ने
- कानुनी समस्या पर्ने सम्भावना
- सार्वजनिक स्थानमा झगडा
- आदत नसुध्रिए समाजबाट बहिष्कृत
- सामाजिक सेवा/इन्शुरेन्स अस्वीकार
- असभ्य व्यवहारको आरोप
- दण्डनीय कार्य अन्तर्गत पर्न सक्छ
- परोपकार र समाजसेवा गर्न अप्ठेरो
६. विशेष र मनोवैज्ञानिक कारण (१० कारण)
- आत्मसम्मान गुमाउँछ
- प्रेरणा र इच्छा शक्ति कमजोर
- जीवनको दिशा भ्रमित
- शारीरिक आकर्षण घटाउँछ
- आत्मबल खस्काउँछ
- उदाहरणीय बन्न सकिँदैन
- रमाइलो क्षणहरूमा रोग लाग्ने डर
- लामो यात्रा/उडानमा गाह्रो
- सुरक्षाको दृष्टिले जोखिम
- आत्मविकास र अनुशासनमा बाधा
- सपनाहरू अधुरा रहने सम्भावना
- करिअर विकासमा रुकावट
- जीवन छोटिन्छ
- परिवारको आँसु बनिन्छ
- “स्मोकिंग किल्स” – यथार्थ, ठट्टा होइन
यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
प्रतिक्रिया