धूमपान छाड्न सहयोग गर्ने १० प्रभावकारी उपाय

काठमाडौँ- धूमपान स्वास्थ्यका लागि अत्यन्तै हानिकारक छ भन्ने कुरा सबैलाई थाहा छ, तर थुप्रै मानिसहरू यसबाट छुटकारा पाउन सक्दैनन्।

धूमपान त्याग गर्दा हृदयाघात, रक्तनलीसम्बन्धी रोग, क्यान्सर र मष्तिष्काघात हुने जोखिम निकै घट्छ। चिकित्सकको सहयोग र परिवार तथा साथीहरूको प्रोत्साहनले यस लतलाई छाड्न सजिलो हुन सक्छ। यहाँ धूमपान र सूर्ती सेवन छाड्ने दिनमा गर्नुपर्ने १० महत्त्वपूर्ण कुरा प्रस्तुत छन्।

१. आफूमा धूमपान छाड्ने दृढ संकल्प बनाउनुहोस्
धूमपानको बानीलाई भुल्न र त्याग्न मन बनाएर अघि बढ्न आवश्यक छ।

२. चुरोटको मात्रा क्रमशः घटाउनुहोस्
दिनमा पिउने चुरोटको संख्या घटाउँदै लग्नुस्। एक पटकमा आधा मात्र सेवन गर्ने प्रयास गर्नुहोस् र समय पनि लामो बनाउनुहोस्।

३. धूमपानको गन्ध आउने वस्तुहरू सफा राख्नुहोस्
कपडा, घर, अफिस, गाडी लगायतका स्थानहरू गन्धमुक्त राख्नुहोस् जसले धूमपान गर्ने मन कम बनाउँछ।

४. साथीसँग मिलेर छाड्ने योजना बनाउनुहोस्
कोही साथी वा परिवारका सदस्यलाई पनि सँगै धूमपान छाड्न प्रेरित गर्नुहोस्।

५. व्यायाम शुरु गर्नुहोस्
शारीरिक व्यायामले तनाव कम गर्छ र धूमपान छाड्न सहयोग पुर्‍याउँछ।

६. चुरोटको ब्राण्ड परिवर्तन गर्नुहोस्
मन नपर्ने ब्राण्डको चुरोट सेवन गरेर बानी तोड्न मद्दत मिल्छ।

७. अनावश्यक लाईटर फ्याँक्नुहोस्
लाईटर र अन्य धूमपान सामग्री नजिक नल्याउने प्रयास गर्नुहोस्।

८. मन लागे साथीबिना एक्लै धूमपान नगर्नुहोस्
साथीको समूहमा धूमपान गर्न मन लाग्ने बित्तिकै आफूलाई एक्लै राख्ने अभ्यास गर्नुहोस्।

९. धूमपान गर्ने कारणहरू पहिचान गरी तिनीहरूबाट बच्नुहोस्
धूमपान गर्न प्रेरित गर्ने परिस्थिति वा मानिसबाट टाढा बस्ने प्रयास गर्नुहोस्।

१०. धूमपान छाड्ने मिति तोक्नुहोस्
तोकिएको मितिसम्म धूमपान कम गर्दै जानुहोस् र सो दिन पूर्ण रूपमा छाड्नुहोस्।

धूमपान छाड्ने दिनमा ध्यान दिने कुराहरू

• धूमपानका सबै सामग्री जस्तै चुरोट, लाईटर, र एस्ट्रे तुरुन्तै फ्याँक्नुहोस्।
• परिवार र साथीहरूलाई सहयोगको लागि आग्रह गर्नुहोस्।
• व्यस्त रहन योजना बनाउनुहोस् र त्यस्ता स्थानहरूमा जानुहोस् जहाँ धूमपान निषेध छ, जस्तै पुस्तकालय, सिनेमा हल आदि।
• पर्याप्त पानी पिउनुहोस् (दिनमा २ लिटरभन्दा बढी होइन) ताकि शरीरका हानिकारक तत्वहरू बाहिर निस्कन सकोस्।
• चिनीविहीन चुईंगम, चकलेट वा अन्य खाद्य पदार्थ मुखमा राखेर मनलाई धूमपानबाट हटाउनुहोस्।
• लामो र गहिरो सास फेर्ने अभ्यास गर्नुहोस् र शान्त पार्ने संगीत सुन्नुहोस्।
• कम्तीमा ३० मिनेट व्यायाम गर्नुहोस्।
• नियमित र सन्तुलित भोजन लिनुहोस्।
• धूमपानमा खर्च हुने रकम बचत गर्नुहोस् र छुट्टै राख्नुहोस्।
• दिनको अन्त्यमा आफूलाई धन्यवाद दिन नबिर्सनुहोस्।