काठमाडौँ – शरीरलाई स्वस्थ र ताजा राख्न नुहाउनु आवश्यक मानिन्छ। नुहाउँदा मनलाई आराम मात्र हुँदैन, शरीरको थकान र तनाव पनि कम हुन्छ। यस्तो अवस्थामा, कोही बिहान नुहाउँछन् भने कोही राति नुहाएर सुत्न मन पराउँछन्। धेरैजसो मानिसहरू दिनमा एक पटक नुहाउनु ठीक ठान्छन्।
यद्यपि, केही मानिसहरू दिनमा २ देखि ३ पटक नुहाउँछन्, विशेष गरी गर्मी मौसममा, तर के तपाईंलाई थाहा छ कि यी ४ पटक नुहाउनु हुँदैन। यदि तपाईंले यी समयमा नुहाउनुभयो भने, तपाईं बिरामी मात्र पर्नुहुन्न तर यो घातक पनि हुन सक्छ।
खाना खाएपछि तुरुन्तै
छाला विज्ञहरूका अनुसार नुहाउनु शरीरलाई शीतल बनाउने प्रक्रिया मानिन्छ। डाक्टरका अनुसार जब कुनै व्यक्तिले खाना खाएपछि तुरुन्तै नुहाउँछ, यसले रक्तसञ्चारलाई सुस्त बनाउँछ, जसले पाचन प्रक्रियालाई सुस्त बनाउँछ।
पाचन प्रक्रियाको लागि धेरै ऊर्जा र पेटमा राम्रो मात्रामा रगत प्रवाह चाहिन्छ। त्यसैले, विज्ञान र आयुर्वेदका अनुसार खाना खाएपछि नुहाउनु ईश्वरनिन्दाको विषय मानिन्छ। खाना खाएपछि तुरुन्तै नुहाउँदा पेट दुख्ने, पेट फुल्ने, वाकवाकी लाग्ने वा महत्त्वपूर्ण अंगहरूमा रक्तसञ्चार कम हुने भएकाले बेहोस हुने समस्या हुन सक्छ।
धेरै थकित वा कमजोर हुँदा
विज्ञहरूका अनुसार, धेरै थकित वा कमजोर महसुस हुँदा नुहाउनबाट बच्न सल्लाह दिइन्छ किनभने शारीरिक थकानले तपाईंको शरीरको ऊर्जा भण्डारलाई कम गर्छ र मुटुको नियमनलाई कमजोर बनाउँछ।
यसबाहेक, धेरै थकित र कमजोर हुँदा तातो पानीले नुहाउनु हुँदैन किनभने यसले रक्तनलीहरू फैलाउन सक्छ। जसले रक्तचाप कम गर्न सक्छ र चक्कर लाग्ने वा बेहोस हुने जोखिम बढाउन सक्छ। गम्भीर अवस्थामा, हृदयघात हुन सक्छ – विशेष गरी वृद्धवृद्धा र मुटुको समस्या भएका व्यक्तिहरूको लागि जोखिमपूर्ण।
राति अबेरसम्म नुहाउनु हुँदैन
विज्ञहरूका अनुसार, राति अबेर नुहाउँदा, विशेष गरी राति १०:०० बजेदेखि बिहान २:०० बजेसम्म, तपाईंको मुटु प्रणालीमा धेरै दबाब पर्छ। यस समयमा तपाईंको शरीरको तापक्रम स्वाभाविक रूपमा घट्छ जसले गर्दा तपाईं गहिरो निद्राको लागि तयारी गर्न सक्नुहुन्छ।
यससँगै मुटुको धड्कन र रक्तचाप पनि घट्छ। निद्रा चक्रको एक भागको रूपमा रक्तनलीहरू थोरै साँघुरिने गर्छन्। यस समयमा तातो वा चिसो पानीले नुहाउँदा शरीरको तापक्रम र रक्तप्रवाह अचानक समायोजन हुन बाध्य हुन्छ, जसले गर्दा प्राकृतिक लयमा बाधा पुग्छ।
यसले स्ट्रोक (मस्तिष्कमा रक्तनली फुट्ने वा अवरोध) को जोखिम बढाउँछ। अचानक हृदयघातको जोखिम बढ्छ। स्नायु प्रणालीको अत्यधिक उत्तेजनाको कारणले अनिद्रा हुने सम्भावना हुन्छ। अन्तर्निहित अवस्थाहरू (जस्तै उच्च रक्तचाप, मधुमेह, मुटु रोग) भएका मानिसहरूमा जोखिम धेरै गुणा बढ्छ।
जब तपाईंलाई उच्च ज्वरो आउँछ
विज्ञहरूका अनुसार, उच्च ज्वरो आउँदा तातो वा चिसो पानीले नुहाउँदा वा नुहाउँदा ज्वरोका लक्षणहरू बिग्रन सक्छन्, चिसो लाग्ने, मांसपेशी दुख्ने, रक्तचापमा उतारचढाव आउने वा बेहोस हुने जस्ता समस्याहरू पनि हुन सक्छन्। गम्भीर अवस्थामा, यसले मुटुमा अत्यधिक तनाव वा अचानक सास फेर्न कठिनाई निम्त्याउन सक्छ।
तापक्रममा अचानक परिवर्तनले तपाईंको शरीर काँप्न सक्छ। थप रूपमा, तातो नुहाउँदाको गर्मीले तपाईंको पहिले नै उच्च शरीरको तापक्रमलाई अझ बढाउन सक्छ, जसले गर्दा तपाईंलाई अझ असहज महसुस हुन्छ। ज्वरो आउँदा नुहाउने संक्रमणसँग लड्दा, तपाईंको शरीरले यसको तापक्रम नियन्त्रण गर्न संघर्ष गर्छ।
नुहाउने उपयुक्त समय
साँझ ५:०० बजेदेखि ८:०० बजेसम्म तपाईंको शरीर सबैभन्दा स्थिर र सतर्क हुन्छ। यदि तपाईंले ढिलो नुहाउनु पर्यो भने, पानीको तापक्रम मनतातो (लगभग ३७-३९ डिग्री सेल्सियस) राख्नुहोस् र नुहाउने समय १० मिनेटभन्दा कम राख्नुहोस्। पछि आफ्नो शरीर राम्ररी सुकाउनुहोस् र चिसो लाग्न वा मांसपेशीहरू कडा हुनबाट जोगिन भिजेको कपालले सुत्नबाट बच्नुहोस्।
यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?


प्रतिक्रिया