किन धेरै सोचाइ आउँछ, यसलाई कसरी सम्हाल्ने ?

काठमाडौँ – धेरै सोच्नु, जसको अर्थ आफ्नो दिमागमा कुनै कुरा बारम्बार, बिना रोक दोहोर्याउनु हो, तनाव र चिन्ताको लक्षण हो, जसको बारेमा मानिसहरू प्रायः खुलेर कुरा गर्दैनन्।

यो केवल सोच्ने बानी मात्र होइन, मानसिक रूपमा आफूलाई थकाउने प्रक्रिया हो, जसमा व्यक्ति निरन्तर आफ्ना कमजोरीहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्छ, हरेक परिस्थितिको नकारात्मक पक्षको बारेमा सोच्दछ र अन्ततः आफैलाई दोष दिन थाल्छ।

यो मानसिक भ्रमबाट बाहिर निस्कन सजिलो छैन, तर असम्भव पनि छैन। धेरै सोचाइसँग लड्न भावनात्मक समर्थन धेरै सहयोगी हुन सक्छ। कहिलेकाहीँ आफ्नो नजिकको कसैसँग कुरा गर्दा र आफ्ना भावनाहरू खुलेर व्यक्त गर्दा धेरै हल्का अनुभूति हुन्छ।

थप रूपमा, डायरी लेख्नु, वा जसलाई ब्रेन डम्पिङ पनि भनिन्छ, एक राम्रो तरिका हो। यसमा, तपाईं आफ्नो विचार, भावना र चिन्ताका कारणहरूलाई सेन्सर नगरी कागजमा राख्न सक्नुहुन्छ, यसले दिमागलाई हल्का मात्र बनाउँदैन तर चीजहरू स्पष्ट रूपमा हेर्न पनि मद्दत गर्दछ।

आफ्ना विचारहरू लेख्नु तपाईंको दिमागमा भएको अराजकतालाई बुझ्ने एक राम्रो तरिका मात्र होइन, तर यसले तपाईंको मानसिक प्रगति ट्र्याक गर्न पनि मद्दत गर्दछ। जब तपाईं आफ्नो मनमा भइरहेको सबै कुरा कागजमा उतार्नुहुन्छ, तपाईंले आफ्नो चिन्ताहरू बढाइचढाइ गरिएको हुन सक्छ भन्ने महसुस गर्न सक्नुहुन्छ, र यो प्रक्रियाले मानसिक शान्ति प्रदान गर्दछ।

धेरै सोचाइ हटाउनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको सकारात्मक दृष्टिकोण हो। जीवनमा आइपर्ने कठिनाइहरूसँग लड्न हामीले आफ्नो सोचलाई सकारात्मक दिशामा मोड्नु आवश्यक छ। जब हामी सकारात्मक दृष्टिकोणबाट चीजहरू हेर्न थाल्छौं, समस्याहरू साना र समाधानयोग्य देखिन्छन्।

धेरै सोच्ने बानीलाई कसरी सम्हाल्ने –

तपाईंले गरिरहेको कुनै पनि कामबाट विश्राम लिनुहोस् र लामो गहिरो सास लिनुहोस्।
तपाईंको बाटोमा जस्तोसुकै परिस्थिति आए पनि, त्यसलाई स्वीकार गर्नुहोस् र सोही अनुसार भोलिपल्टको लागि गर्नुपर्ने कामको सूची बनाउनुहोस् र हरेक परिस्थितिमा आफूलाई व्यस्त राख्नुहोस्।
जब तपाईंलाई लाग्छ कि तपाईंको दिमाग धेरै सोच्न थाल्छ, तब उठ्नुहोस् र छोटो पैदल यात्रा गर्नुहोस्, गीत सुन्नुहोस् वा आफ्नो मनपर्ने खाना खानुहोस्। यसले दिमागलाई विचलित गर्छ।
धेरै सोच्नुको सट्टा, आफ्नो मनमा आएका भावनाहरूलाई डायरीमा लेख्नुहोस्। यदि तपाईंको व्याकरण सही छैन वा तपाईंले लेखेका कुराहरू बेकार र अर्थहीन छन् भने पनि, तिनीहरूलाई लेख्नुहोस् र यदि तपाईंलाई हल्का महसुस हुन्छ भने तपाईं आफ्नो डायरीबाट यो कागज हटाउन सक्नुहुन्छ।
पैसा आज छ र भोलि जान्छ। पैसाको बारेमा धेरै सोच्दा समय र स्वास्थ्य पनि बर्बाद हुन्छ।
धेरै बोल्नुको सट्टा धेरै सुन्नुहोस्। जब तपाईं बोल्दा धेरै भन्नुहुन्छ, धेरै सोचाइको बाढी आउँछ। दृढ रहनु, मानिसहरूको कुरा सुन्नु र कसैमाथि आफ्नो विचार लाद्नु राम्रो होइन।
समस्याहरूबारे सचेत हुँदाहुँदै पनि सम्हाल्न नसक्दा, यो पुस्ताले मानसिक स्वास्थ्य क्षेत्रको जनसंख्यालाई अझ बढाउँछ। अनुभवी व्यक्तिहरूको जीवन बुझ्ने प्रयास गर्नुको सट्टा, उनीहरूबाट सिक्नुहोस् र धेरै सोचेर आफ्नो समस्या नथपाउनुहोस्।

धेरै सोच्नबाट बच्न योगासन

धेरै सोच्नबाट बच्न, हरेक बिहान यी ३ वटा योगासन गर्नुहोस्। यसो गर्नाले तपाईं आफ्नो काममा ध्यान केन्द्रित गर्न सक्षम हुनुहुनेछ र तपाईंको दिमाग धेरै सोच्नबाट बच्नेछ।

बद्द कोनासन

दैनिक वध कोनासन गर्नाले तनाव कम हुन्छ । यो आसनले तल्लो ढाडको मांसपेशीहरूलाई आराम दिन मद्दत गर्छ, जसले गर्दा शरीर र मन दुवैलाई शान्ति मिल्छ। यो आसन गर्नाले निद्राको समस्या र थकान पनि हट्छ।

शरीरमा तनाव कम हुँदा मन शान्त हुन्छ, जसले गर्दा दिनभरको थकान पनि बिस्तारै हट्छ। त्यसैले, यदि तपाईं मानसिक र शारीरिक तनावबाट छुटकारा पाउन चाहनुहुन्छ भने, आफ्नो जीवनशैलीमा बद्ध कोनासन समावेश गर्नुहोस्।

बालासन (बाल मुद्रा)

मस्तिष्कमा रक्तसञ्चार बढाउन बालासन धेरै प्रभावकारी हुन्छ। यो आसन अभ्यास गर्नाले शारीरिक स्वास्थ्यमा मात्र सुधार हुँदैन, मानसिक स्वास्थ्य पनि बलियो हुन्छ। बालासनले धेरै सोच्ने समस्या कम गर्न पनि मद्दत गर्छ, किनकि यसले मानसिक तनाव कम गर्छ र शान्ति प्रदान गर्दछ। साथै, यस आसनमा मांसपेशीहरू राम्रोसँग तन्किन्छन्, जसले गर्दा शरीरमा अक्सिजनको स्तर राम्रो रहन्छ र ऊर्जा पनि कायम रहन्छ।

सुप्त मत्स्येन्द्रासन

दैनिक सुप्त मत्स्येन्द्रासन गर्नाले भावनात्मक बल प्राप्त हुन्छ। यो आसनले पेटको मांसपेशीहरू तन्काएर शरीरलाई लचिलो बनाउँछ र मस्तिष्कमा रक्तसञ्चार पनि बढाउँछ। यसले शरीरमा ऊर्जाको प्रवाहलाई सुधार गर्छ र शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्य कायम राख्न मद्दत गर्छ। यो आसन दैनिक गर्नाले मानसिक शान्ति र आत्मविश्वास बढ्छ।