नवजात शिशुहरूलाई किन जन्डिस हुन्छ, यो कति खतरनाक छ ?

काठमाडौँ – विज्ञहरूका अनुसार नवजात शिशुहरूमा जन्डिस हुनुको एउटा मात्र होइन, धेरै कारणहरू हुन्छन्। यसमा बच्चाको राम्रोसँग विकास नहुनु र गर्भवती महिलाहरूले पौष्टिक खाना नखाने समावेश छ।

नवजात शिशुहरूमा जन्डिस एक सामान्य समस्या हो, जुन प्रायः जन्मेको पहिलो हप्तामा देखा पर्दछ। जन्डिसको कारणले गर्दा बच्चाको छाला र आँखाको सेतो भाग पहेंलो हुन्छ।

यो उनीहरूको शरीरमा बिलिरुबिनको अत्यधिक गठनको कारणले हुन्छ। विज्ञहरूका अनुसार नवजात शिशुहरूमा जन्डिस हुनुको एउटा मात्र होइन, धेरै कारणहरू हुन्छन्। यसमा बच्चाको राम्रोसँग विकास नहुनु र गर्भवती महिलाहरूले पौष्टिक खाना नखाने समावेश छ।

सामान्यतया यो समस्या केही दिनमै निको हुन्छ, तर कहिलेकाहीँ यो गम्भीर हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा नवजात शिशुको उचित हेरचाह धेरै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। विशेष गरी अभिभावकहरूले यसमा बढी ध्यान दिनुपर्छ।

नवजात शिशुहरूमा जन्डिस हुनुको कारणहरू

१. नवजात शिशुहरूमा बिलिरुबिनको मात्रा उच्च हुन्छ, जसले गर्दा जन्डिस हुन्छ।

२. नवजात शिशुहरूको कलेजो पूर्ण रूपमा विकसित भएको हुँदैन, जसले गर्दा बिलिरुबिनको ब्रेकडाउन सुस्त हुन्छ।

३. नवजात शिशुहरूमा रातो रक्त कोषहरूको ब्रेकडाउन बढी हुन्छ, जसले गर्दा बिलिरुबिनको स्तर बढ्छ।

४. आमा र बच्चाको रक्त समूह समान छैन भने जन्डिसको जोखिम बढ्छ।

नवजात शिशुहरूमा जन्डिसका लक्षणहरू

छाला र आँखा पहेँलो हुनु
तौल घट्नु
थकान र कमजोरी
भोक नलाग्नु

नवजात शिशुहरूमा जन्डिस किन खतरनाक छ ?

नवजात शिशुहरूमा जन्डिसको उपचार नगरिएमा यसको जोखिम बढ्छ। जन्डिसको गम्भीर अवस्थामा, बच्चाले धेरै समस्याहरूको सामना गर्न सक्छ। कर्निकटेरसको जोखिम हुन्छ, जुन एक गम्भीर समस्या हो। जसमा बिलिरुबिनको उच्च स्तरले मस्तिष्कलाई क्षति पुर्‍याउन सक्छ।

यसबाहेक, जन्डिसको गम्भीर अवस्थामा, बच्चालाई सुन्ने समस्या हुन सक्छ। बच्चाको वृद्धि पनि सुस्त हुन सक्छ। डाक्टरहरू भन्छन् कि जन्डिस १-२ हप्ता भित्र आफैं निको हुन्छ। तर केही परिस्थितिहरूमा यो गम्भीर हुन सक्छ। शरीरमा बिलिरुबिनको मात्रा बढ्दा बालबालिकाको मस्तिष्कमा क्षति पुग्छ र उनीहरूको मानसिक विकास रोकिन्छ।

बालबालिकालाई जन्डिसबाट कसरी जोगाउने

नवजात शिशुहरूमा हुने जन्डिसको उपचार सामान्यतया फोटोथेरापीद्वारा गरिन्छ। यस उपचारमा, बच्चालाई विशेष प्रकारको प्रकाशमुनि राखिन्छ, जसले बिलिरुबिनलाई तोड्न मद्दत गर्छ। यसबाहेक, बच्चालाई नियमित रूपमा आमाको दूध खुवाउन र उसको छालाको हेरचाह गर्नाले पनि यो रोगबाट बच्न मद्दत गर्छ।