जान्नुहोस् हाम्रो शरीरले कति तापक्रम सहन सक्छ ?

काठमाडौँ – अत्याधिक गर्मीका कारण अहिलेको अवस्था खराब छ । यसको कारण अत्यधिक गर्मी, उच्च तापक्रम वा पानीको अभाव रहेको बताइएको छ। जब तापमान शरीरको लागि असहनीय हुन्छ, यो खतरनाक हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा के गर्ने र के नगर्ने जान्नुहोस्…

शरीरले कस्तो तापक्रम सहन सक्छ ?
वैज्ञानिकहरूका अनुसार हाम्रो शरीरले ३६ डिग्री सेल्सियसदेखि ३७.५ डिग्री सेल्सियससम्मको तापक्रममा राम्रोसँग काम गर्छ। तापमान ४० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्दा कम आर्द्रता स्तरमा खतरनाक हुन सक्छ। तापक्रम ५० डिग्री सेल्सियस नजिक पुगेकाले ज्यान जाने खतरा छ ।

गर्मीले किन ज्यान लिन्छ ?

१. अत्यधिक गर्मीको कारण, शरीरको आन्तरिक तापक्रम 104°F (40°C) भन्दा बढि हुन्छ। जसका कारण यसको कुलिङ सिस्टम प्रभावित हुन्छ । यस्तो अवस्थामा उनलाई बाह्य सहयोग चाहिन्छ।

२. उच्च शरीरको तापक्रमले मस्तिष्क कोशिकाहरूलाई क्षति पुर्याउन सक्छ। यसले बेचैनी, अस्पष्ट बोली, चिडचिडापन, दौरा निम्त्याउन सक्छ। यस्तो लक्षण देखा परेमा तुरुन्तै चिकित्सकको सहयोग लिनुपर्छ ।

३. शरीरलाई चिसो पार्ने कारण छालामा रक्तसञ्चार बढ्छ, जसका कारण अन्य महत्वपूर्ण अंगहरूमा रगतको आपूर्ति ठीकसँग हुन सक्दैन। यसका लागि मुटुले कडा परिश्रम गर्नुपर्छ, जसले समस्या निम्त्याउन सक्छ।

४. अंगहरूमा रक्तसञ्चारको कमीको कारण, धेरै अंगहरूले राम्रोसँग काम गर्दैनन् वा असफल हुन सक्छ। मिर्गौला, कलेजो र मांसपेशी कमजोर हुन सक्छ। यो उच्च तापमान को कारण हुन सक्छ।

५. अत्यधिक पसिनाको कारण शरीरमा तरल पदार्थको कमी र निर्जलीकरणको जोखिम हुन्छ। जसका कारण सोडियम र पोटासियम जस्ता इलेक्ट्रोलाइट्सको सन्तुलन पनि बिग्रन सक्छ । जसका कारण मांसपेशी दुख्ने, कमजोरी हुने र मुटुसँग सम्बन्धित समस्या हुन सक्छ ।
तातो गर्मीमा कसरी हेरचाह गर्ने

६. यदि कुनै व्यक्ति धेरै तातो महसुस गरिरहेको छ र सहन असमर्थ छ भने, उसको लुगा हटाउनुहोस् र उसको छालालाई भिजेको स्पन्ज, भिजेको कपडा वा पाइपले भिजाउनुहोस् वा चिसो पानीले नुहाउनुहोस्। तपाईं घाँटी, काख र कम्मर जस्ता क्षेत्रमा आइस प्याक वा चिसो, भिजेको लुगा राख्न सक्नुहुन्छ।

७. यदि व्यक्ति सचेत छ र पानी पिउन सक्छ भने, तरल पदार्थ र इलेक्ट्रोलाइट्स भर्नको लागि उसलाई सामान्य पानी वा खेल पेय दिनुहोस्। क्याफिन वा नशालु पदार्थबाट बच्नुहोस्।

८. शरीरको तापक्रम, हृदय रोग र श्वासप्रश्वासमा नजर राख्नुहोस्। यदि कुनै प्रतिक्रिया वा श्वासप्रश्वास छैन भने, त्यसपछि सीपीआर गर्न सकिन्छ।

९. हाइड्रेटेड रहनुहोस्, सकेसम्म धेरै तरल पदार्थ लिनुहोस्, व्यायाम गर्दा वा तातो मौसममा पानी पिउनुहोस्।

१०. हल्का, खुकुलो र हल्का रङको लुगा लगाउनुहोस्। दिउँसो बाहिर ननिस्कनुहोस्।